De innovatieve bruggenbouwers van Bloezem

Odile Frauenfelder (directeur kwaliteit en veiligheid en Chief Nursing Officer)

De verhalen én de data…
‘In de kern zijn wij echt een pioniersorganisatie. Dat brengt verschillende voordelen met zich mee. We zijn wendbaar, staan open voor innovaties en onze professionals zijn waanzinnig gemotiveerd om nieuwe dingen op te pakken. Tegelijkertijd is het juist dan ook een uitdaging om de processen goed in te richten. Vorig jaar was het kwaliteitsbeeld voor ons allemaal nieuw en zijn we enthousiast verhalen gaan ophalen. Mensen schreven vaak prachtige paginalange verhalen over waar ze trots op zijn. Heel mooi om die betrokkenheid te zien. Tegelijkertijd moet je er in het kwaliteitsbeeld wel voor waken dat je niet alleen maar succesverhalen vertelt zonder ook kritisch naar de cijfers te kijken.’

‘Je moet ervoor waken dat je niet alleen maar succesverhalen vertelt. Goede beoordelingen of niet; we willen in onze verhalen en cijfers laten zien waar we voor staan en dat we daarbij altijd kritisch naar onszelf blijven kijken.’

Passende zorg in optima forma
‘Want de verhalen achter de cijfers (kwalitatieve data) zijn minstens zo belangrijk als de cijfers (kwantitatieve data) zelf. Denk bijvoorbeeld aan transparant blijven over incidentmeldingen en indicatoren als decubitus of ondervoeding. Juist bij cliënten en bewoners met dementie waar we ons richten op care en de palliatieve fase, zijn deze data belangrijk in het kader van welbevinden. We willen gewoon kritisch naar ons zelf blijven kijken. Ondanks dat we weinig klachten krijgen en hoge cijfers scoren, las ik een opmerking over iemand die tot 12 uur in zijn pyjama moest wachten op zorg. Dan is dat een signaal waar je als organisatie iets mee moet. Dit jaar maken we een belangrijke professionaliseringsslag in het kwaliteitsbeeld met een strakker kader. Een combinatie van verhalen en data met ook veel aandacht voor innovatieve zorgconcepten. Denk aan onze complexe zorg thuis met het Ziekenhuis op wielen. Dat is niet alleen goedkoper en efficiënter. Je hebt geen wachtlijsten en misschien wel het allerbelangrijkst: het is veel fijner voor de patiënt. Passende zorg in optima forma!’

Jenny Bijlemeer (praktijkopleider en wijkverpleegkundige)

Een preventief samenspel…
‘Onze input voor het kwaliteitsbeeld is een inspirerend project in Haarlemmermeer: passende zorg in de regio. Een paar jaar geleden zijn we daar de samenwerking aangegaan met andere thuiszorgorganisaties. Eigenlijk met het idee: er komt veel op ons af. We kampen allemaal met personeelsgebrek bij een almaar toenemende zorgvraag. Misschien moeten we de koppen eens bij elkaar steken. We zijn begonnen met maandelijkse overleggen om te proeven of we op een lijn zitten met onze visies. Uiteindelijk heeft dat geleid tot een gezamenlijk aanmeldpunt. Nu bespreken we elke dag wie de zorgaanvraag kan aannemen. De cliënt behoudt keuzevrijheid, maar als de voorkeursorganisatie vol zit en een andere partij heeft wel plek, dan kan die organisatie de zorgvraag overnemen.’

‘Blokkades kosten tijd en een lange adem. Maar wij laten nu wel al met ons netwerk en onze partners van andere zorgorganisaties zien hoe we met elkaar een maatschappelijk opdracht kunnen invullen.’

Overbruggende zorg
‘Preventie is een belangrijk onderdeel van onze gezamenlijke aanpak. Om mensen zo lang mogelijk zelfredzaam te houden, kijken we bij de intake eerst naar de inzet van hulpmiddelen en het netwerk voor we wijkverpleging inzetten. Daarnaast werken we samen met huisartsen, het sociaal domein met ouderenadviseurs van de gemeente en de overkoepelende Zorggroep Haarlemmermeer waarin alle eerstelijnszorg is gebundeld. We maken duidelijke afspraken met onze partners en ons netwerk. Als er geen medische diagnose nodig is, is de ouderenadviseur aan zet. Speelt er een medische problematiek, dan komen wij als verpleegkundigen voor een adviesgesprek. Zo laten we met elkaar zien hoe we gezamenlijke invulling geven aan een maatschappelijke opdracht. Een mooi voorbeeld van hoe het kwaliteitsbeeld er in de praktijk uit kan zien.’

Rita Keijman (projectmanager kwaliteitsbeeld)

Een lerend systeem…
‘Wat waren de ervaringen van vorig jaar? En waar liggen de behoeften intern? We zijn begonnen met een evaluatie in onze eigen organisatie van het eerste kwaliteitsbeeld. Tegelijkertijd was er de rode dradenanalyse van Berenschot. De conclusie: veel trotse verhalen en veel randvoorwaarden, maar ze misten een zekere reflectie over wat het bewoners, cliënten, patiënten en professionals onder aan de streep echt oplevert. Wat kunnen we met elkaar leren? Wat kan er beter? Wij hebben daarom ons eigen kwaliteitsbeeld ook nog eens kritisch naast die bevindingen gelegd. Wat dat betreft, is het een lerend systeem.’

‘De totstandkoming van het kwaliteitsbeeld op zich is al een zeer waardevolle en leerzame reflectie. We willen niet alleen onze projecten laten zien, maar ook waar we tactisch en strategisch tegenaan lopen. Dan ga je echt leren.’

Echt leren
‘Een van de belangrijke aanpassingen is dat we de indeling die gebaseerd was op onze eigen thema’s als ‘kwaliteit van bestaan’, ‘kracht van samenwerking’  en ‘ruimte voor professionaliteit’ loslaten. We sluiten nu nauwer aan bij de landelijke handreiking ‘Kwaliteit in zicht’ en de vijf bouwstenen uit het Generiek Kompas. Een hele uitdaging voor een organisatie als Bloezem omdat we zowel reguliere generalistische wijkverplegingteams hebben als gespecialiseerde medische thuiszorgteams. Tegelijkertijd willen we in ons kwaliteitsbeeld een realistische afspiegeling geven van wat er overal in het land gebeurt. Daarom kiezen we bewust voor meer kadering. We komen terug op zaken uit het vorige kwaliteitsbeeld en presenteren nieuwe ontwikkelingen als onderdeel van een meerjarige PDCA-cyclus. Wat ik heel waardevol vind, is dat de totstandkoming van het kwaliteitsbeeld zelf al voor reflectie zorgt. Daardoor kreeg ik een heel diepgaand gesprek met Jenny over hoe complex regionale samenwerking kan zijn. We willen niet alleen laten zien welke projecten we hebben, maar ook waar we tactisch en strategisch tegenaan lopen. Dan ben je als organisatie pas echt aan het leren.’

Tanja van Oosten (manager marketing en communicatie)

Een digitaal platform…
‘Het maken van een papieren kwaliteitsbeeld; dat bleek achteraf toch veel meer werk dan we aanvankelijk hadden ingeschat. We werden vorig jaar in een later stadium aangehaakt wat ook de grafische vertaling van het kwaliteitsbeeld lastiger maakte. Dat resulteerde uiteindelijk in een statisch document van bijna veertig pagina’s. Dit jaar doen we het fundamenteel anders. We bouwen een website en presenteren het kwaliteitsbeeld nu als een digitaal platform. Dat biedt ons de kans om met meerdere lagen van informatie te werken. De ene lezer wil misschien alleen de hoofdlijnen kennen of een mooi verhaal lezen, terwijl bijvoorbeeld de inspectie weer veel dieper in de cijfers en data wil duiken.’

‘Door met meerdere lagen van informatie te werken, bedienen we zowel de lezer die graag de hoofdlijnen wil weten of een mooi verhaal wil lezen als de liefhebber die graag dieper de inhoud en data ingaat.’

Blauwdruk
‘Door die gelaagdheid aan te brengen, blijft het kwaliteitsbeeld voor iedereen toegankelijk en visueel aantrekkelijk. Een andere grote verbetering die ik zie, is dat de samenwerking tussen communicatie en kwaliteit aanzienlijk groeit. Dat proces loopt nu het hele jaar door waardoor we al in een vroeg stadium content kunnen maken. Waar we in het verleden soms pas van prachtige projecten hoorden als die al lang liepen, hebben wij afgesproken dat we elkaar vaker opzoeken. Als Rita of Odile en hun collega’s ergens in de organisatie iets tegenkomen, kunnen wij daar nu direct op inspelen met bijvoorbeeld storytelling. Dat kunnen we dan later weer gebruiken in het kwaliteitsbeeld. Zo wordt de verhalende vorm onderdeel van de PDCA-cyclus en ontstaat er een blauwdruk voor het proces, waardoor het kwaliteitsbeeld niet langer een jaarlijkse ad hoc-klus is. We gebruiken interviews en beeldmateriaal om de data tot leven te wekken. Het verhaal van Jenny is daar het perfecte voorbeeld van. Het maakt tastbaar wat passende zorg in de praktijk betekent.’