De kunst van het omdenken en loslaten…

‘Hoe kan het toch dat er bij jullie zoveel rust en ruimte is? Op een gegeven moment kregen we die vraag zo vaak, dat we het maar eens zijn gaan opschrijven. De tien sleutels van Amaliazorg. Geen bedacht marketingverhaal, maar gewoon collega’s en naasten van bewoners vragen wat we goed en anders doen en wat het werken of wonen bij onze organisatie bijzonder maakt. Heel eerlijk: vrijwel niemand kan die sleutels zo opdreunen. Veel belangrijker is de filosofie. We hebben dezelfde middelen en doelgroep als andere ouderenzorgorganisaties. Wij kijken alleen anders naar zorg. Wij leggen het accent op welzijn. Er werken hier meer welzijn- dan zorgcollega’s.’ 

Met andere ogen…
‘Vaak wordt de kwaliteit van de zorg afhankelijk gemaakt van het aantal zorgmedewerkers. Maar bewoners hebben hooguit een paar uur per dag zorg nodig. De rest van de dag draait om welzijn. Als we het dan toch over de betaalbaarheid van de zorg hebben, dan besteden wij die andere uren liever aan de inzet van huiskamer- en welzijnsmedewerkers. Organisaties zoeken vaak met man en macht naar zorgpersoneel dat er niet is. Als we als sector nu eens het idee loslaten dat die mensen er wel gaan komen? Niet langer focussen op wat we niet hebben, maar wat binnen de mogelijkheden wel kan. Soms is zorg de oplossing, maar vaak blijkt dat de oplossing juist in het loslaten van die zorg ligt. Durf je oude structuren, processen en patronen te doorbreken en andere keuzes te maken? Waarom moeten bewoners op een bepaalde tijd opstaan of ontbijten? Eigen regie betekent ook niet betuttelen. Als je per se wilt dat iedereen om 11.00 uur klaar is, leg je jezelf druk op. Rennen en vliegen creëert alleen maar onrust.’ 

‘Soms is zorg de oplossing, maar vaak blijkt dat de oplossing juist ligt in het loslaten van die zorg. Durf je oude structuren, processen en patronen te doorbreken en een andere keuze te maken?’ 

Bewoners écht kennen
‘De bewoner centraal. We roepen het allemaal, maar juist door onze gespecialiseerd medewerkers welzijn en de huiskamercollega’s kunnen wij bewoners écht aandacht geven. We weten wie ze zijn, waar ze zijn geboren, wat ze belangrijk vinden en wat hen raakt. We kennen hun levensverhaal en hun voorkeuren. Je houdt van klassieke muziek, maar welke klassieke muziek? Bewoners hebben een Spotify-lijst. We doen ook zelden groepsactiviteiten voor een hele afdeling. Je kunt wel een middag bloemschikken organiseren, maar hoeveel bewoners vinden dat ook echt leuk? Juist doordat we hen zo goed kennen, kunnen we daarop inspelen en mensen met dezelfde interesses iets aanbieden. Bij Amaliazorg wonen alleen bewoners met dementie. We hebben coaches onbegrepen gedrag in dienst die collega’s helpen om onze bewoners goed te begrijpen. Dat onbegrepen gedrag openbaart zich vaak vooral door de omgeving, de structuur en de benadering. En juist dat is waar je goed invloed op kunt hebben. Als onze collega’s een bewoner en de omgeving beter snappen, voorkom je dat gedrag gedeeltelijk. Je weet en voelt aan wanneer iemand in een groep mee kan of juist even alleen aandacht nodig heeft.’  

‘We doen hier zelden een groepsactiviteit voor een hele afdeling. Je kunt wel een middag bloemschikken organiseren, maar hoeveel bewoners vinden dat ook echt leuk?’   

Wat een geluk…
‘In het laatste stuk van het leven ligt de nadruk niet op gezondheid, maar op leefgeluk. Uiteraard in overleg met bewoners en hun naasten. Waarom bloed prikken of bewoners naar het ziekenhuis sturen als de uitslag toch niets verandert? Als je toch geen nieuwe behandelingen of medicijnen begint? Waarom decaffe en alcoholvrij bier? Alleen maar omdat iemand hier komt wonen? Laat bewoners lekker eten en drinken wat ze willen. Dat leefgeluk van bewoners is altijd ons uitgangspunt. Dat geldt ook voor innovaties. We zijn zeker niet tegen innovaties. Maar we wegen elke innovatie zorgvuldig af. We innoveren het liefst sociaal en niet alleen technologisch. Wij geloven dat sociale innovaties ons het meest opleveren. Keuzes maken betekent soms ook: durven om dingen niet te doen.’ 

Tessa van Rooij 

‘Kijk niet naar dementie, maar naar de mens’
‘Zorgmedewerkers hebben het gevoel dat ze steeds iets moeten doen. Maar luisteren en ‘er gewoon zijn’, is ook werk. Als huiskamermedewerkers hebben én nemen we echt tijd voor mensen. We werken hier ook met een doorschuifsysteem. Is er een verzorgende ziek? Dan help ik in de zorg en de afdelingsassistente in de huiskamer. Dat poetsen komt wel. Moet dat bed vandaag verschoond worden? Een douchedag minder. We laten het even los. Er zijn zoveel creatieve oplossingen te bedenken. De bewoner uit zijn bed en een leuke dag bezorgen! Daar gaat het om.’ 

Volwassen
‘Er is hier een dame die altijd achter een kinderwagen loopt. Ik noem haar Moederke. Een lieve vrouw, maar op een dag was ze boos en ging ze er vandoor. Dat moet je de ruimte geven. Ik ben omgelopen en heb op een bankje op haar gewacht: ‘Goedemiddag, mevrouw. Wat is het hier mooi hè? Moet u naar het toilet? Dat hebben ze hier vast wel in dit prachtige hotel.’ Vroeger was die vrouw met haar boosheid tegen een gesloten deur aangelopen. Eerst hadden we lijstjes: Meneer wil ’s ochtends dit, en ’s middags en ’s avonds dat, terwijl ik weet dat die meneer echt prima zelf antwoord kan geven. En wie weet, wil hij zelf wel even koffie inschenken. Bewoners helpen vaak ook mee. Het zijn vaak hele simpele dingen: stofzuigen, vegen, een ei bakken. Je hoeft het niet eens te vragen. Zet een wasmand neer en ze gaan zelf vouwen. Benader bewoners gewoon als volwassen mensen. Kijk niet naar dementie, maar naar de mens.’  

Robotkat
‘Iedere bewoner heeft natuurlijk een eigen karakter en wensen. Iemand die niet meer kan tennissen, maar zich wel met een vliegenmepper en een ballon kan uitleven. De bewoner die altijd gitaarleraar is geweest. Laat ik nu net wat oude gitaren van mijn zoons thuis hebben liggen! Ik heb twee gitaarlessen gekregen. We hebben hier een bewoner met een robotkat. Dat is zijn hond. Partners die blijven logeren in een koppelbed. Of een echtgenoot die elke week met zijn vrouw in bad gaat. Dan gaat het thuisleven gewoon een beetje door. Dat is toch geweldig?! Als een eenzame vrouw jarig is dan gaan we met de buren op visite. Dan heeft ze opeens zestien mensen op haar verjaardag. Als ik dan die glimlach zie, heb ik een waardevolle dag!’   

Meer weten over de tien sleutels van Amaliazorg? 
https://www.amaliazorg.nl/amaliazorgs+aanpak+de+10+sleutels+tot+leefgeluk+van+bewoners